Daktyle w ciąży: co wiadomo o porcji i cukrach?

Daktyle w ciąży mogą być elementem diety, ale są przede wszystkim skoncentrowanym źródłem cukrów i błonnika. W badaniach dotyczących końcówki ciąży stosowano zwykle 70–76 g dziennie, czyli około 6–7 sztuk, od 37. tygodnia lub przez 1–4 tygodnie przed porodem. Nie są jednak pewną metodą rozpoczęcia ani ułatwienia porodu.

Daktyle w ciąży: co właściwie dostarczają?

Wartość odżywcza zależy od odmiany i wielkości owocu. Według danych USDA z 2018 roku jedna wydrylowana sztuka Medjool waży 24 g, dostarcza 16,0 g cukrów, 1,6 g błonnika i 18,0 g węglowodanów. W 100 g tej odmiany znajduje się 66,5 g cukrów, 6,7 g błonnika i 75,0 g węglowodanów.

Mniejszy Deglet Noor ma inną masę jednostkową: jedna wydrylowana sztuka waży 7,1 g i zawiera 4,50 g cukrów oraz 0,6 g błonnika. W przeliczeniu na 100 g jest to 63,35 g cukrów i 8,0 g błonnika. Dlatego sama liczba owoców nie mówi jeszcze, ile cukrów znalazło się w porcji.

W praktyce suszone daktyle w ciąży warto porównywać z innymi owocami według masy, odmiany i informacji na opakowaniu. W szerszym planowaniu jadłospisu przydatne mogą być także informacje o produktach roślinnych w ciąży, w tym o porcji borówek w ciąży. Daktyle nie mają pod tym względem wyjątkowej pozycji: ich charakterystyczną cechą jest duża koncentracja cukrów w niewielkiej objętości.

Rodzaj daktyli lub interwencji	Masa 1 sztuki	Cukry	Błonnik	Porcja używana w badaniu
Medjool	24 g	16,0 g/szt.; 66,5 g/100 g	1,6 g/szt.; 6,7 g/100 g	Nie dotyczy danych żywieniowych USDA
Deglet Noor	7,1 g	4,50 g/szt.; 63,35 g/100 g	0,6 g/szt.; 8,0 g/100 g	Nie dotyczy danych żywieniowych USDA
Daktyle Mazafati w badaniu nieródek	około 10–12 g przy porcji 6–7 sztuk	Nie podano w publikacji dla porcji sztukowej	Nie podano w publikacji	70–76 g dziennie od 37. tygodnia ciąży
Daktyle w przeglądzie badań porodowych	Zależna od odmiany	Zależna od odmiany	Zależna od odmiany	Najczęściej 6–7 sztuk lub 70–76 g dziennie przez 1–4 tygodnie przed porodem

Wartości żywieniowe dotyczą części jadalnej i pochodzą z danych USDA; masa oraz skład różnią się zależnie od odmiany, wilgotności i produktu. Porcje z badań nie są uniwersalnym zaleceniem dla każdej ciężarnej.

Przeczytaj również: Paluszki krabowe w ciąży: co naprawdę zawiera surimi?

Ile daktyli w ciąży? Masa jest ważniejsza niż liczba sztuk

Odpowiedź na pytanie „ile daktyli w ciąży?” zależy od odmiany. W randomizowanym badaniu z 2017 roku 182 nieródki spożywały 70–76 g daktyli dziennie od 37. tygodnia ciąży. W tej konkretnej interwencji oznaczało to około 6–7 sztuk dziennie. Taka liczba nie przekłada się jednak automatycznie na każdą odmianę: 6–7 dużych Medjool waży znacznie więcej niż 6–7 Deglet Noor.

W tabeli badań porodowych pojawia się także informacja, że porcja daktyli Mazafati wynosiła około 10–12 g na sztukę przy 6–7 owocach. To pokazuje, dlaczego praktyczniejszym punktem odniesienia jest masa, a nie sama liczba daktyli. Protokoły badań różniły się również czasem trwania: najczęściej obejmowały 1–4 tygodnie przed porodem, a w jednym badaniu rozpoczęły się w 37. tygodniu.

Nie należy traktować zakresu 70–76 g jako powszechnego zalecenia dietetycznego. Była to porcja zastosowana w badaniach, których celem było sprawdzenie określonego wpływu na przebieg porodu. Jeśli ciężarna ma cukrzycę, cukrzycę ciążową, zaleconą kontrolę glikemii albo inne przeciwwskazania dietetyczne, porcję daktyli należy omówić z lekarzem lub dietetykiem; daktyle nie są metodą indukcji porodu i nie zastępują decyzji zespołu położniczego.

Daktyle przed porodem a przebieg porodu

Badania nad tym, czy daktyle przed porodem wpływają na jego przebieg, nie dają podstaw do obietnicy pewnego efektu. Metaanaliza opublikowana w 2020 roku obejmowała 8 badań. Wykazała możliwe skrócenie aktywnej fazy porodu o 109,3 minuty oraz wzrost wyniku Bishopa o 2,45 punktu.

Te wyniki nie oznaczają, że daktyle rozpoczną poród ani że każda osoba spożywająca 70–76 g dziennie urodzi szybciej. W tej samej metaanalizie nie wykazano wpływu na czas trzech etapów porodu ani na częstość cięć cesarskich. Autorzy ocenili jakość dowodów jako niską do umiarkowanej, więc liczby należy odczytywać jako możliwe różnice obserwowane w badaniach, a nie gwarantowane działanie.

Ograniczenia były widoczne także w randomizowanym badaniu 182 nieródek z 2017 roku. Badanie nie było zaślepione, nie kontrolowano dokładnie diety, nie ustalono optymalnej dawki i pozostawał niejednoznaczny czas rozpoczęcia interwencji. Z tego powodu daktyle można rozpatrywać jako produkt spożywczy badany pod koniec ciąży, ale nie jako zamiennik indukcji porodu ani postępowania położniczego.

Warto też zachować ostrożność przy porównywaniu produktów zawierających cukry. Tak jak przy ocenie, czy winogrona w ciąży pasują do jadłospisu, znaczenie ma wielkość porcji. Przy lekach i możliwych interakcjach osobnym tematem pozostaje grejpfrut w ciąży; nie należy przenosić wniosków dotyczących jednego owocu na daktyle.

Czy świeże i suszone daktyle się różnią?

Tak, ponieważ suszenie zmniejsza zawartość wody i sprawia, że cukry są bardziej skoncentrowane w tej samej masie. Dane USDA przedstawione dla Medjool i Deglet Noor pochodzą z 2018 roku i dotyczą części jadalnej suszonych, skoncentrowanych owoców. Nie należy więc bezpośrednio przenosić wartości dla 100 g na produkt o innej wilgotności.

Przy zakupie świeżych lub suszonych daktyli najlepiej sprawdzić etykietę konkretnego produktu i odmierzać porcję w gramach. Różnica między 24 g jednej sztuki Medjool a 7,1 g jednej sztuki Deglet Noor jest wystarczająca, by identyczna liczba owoców oznaczała zupełnie inną masę i ilość cukrów.

Więcej w tekście: ananas w ciąży.

Zobacz też: kiełki w ciąży.

Najczęstsze pytania

Ile cukru mają daktyle?

Zależy to od odmiany i masy. Medjool ma około 16,0 g cukrów w jednej wydrylowanej sztuce ważącej 24 g, a Deglet Noor około 4,50 g cukrów w sztuce ważącej 7,1 g.

Czy daktyle ułatwiają poród?

Nie można uznać tego za pewny efekt. Metaanaliza z 2020 roku sugerowała możliwe skrócenie aktywnej fazy porodu o 109,3 minuty i wzrost wyniku Bishopa o 2,45 punktu, ale badania były małe, niejednorodne i obarczone ryzykiem błędu.

Czy świeże i suszone daktyle się różnią?

Tak. Suszenie zmniejsza zawartość wody, dlatego cukry są bardziej skoncentrowane w tej samej masie. Porcję najlepiej liczyć w gramach i sprawdzać etykietę konkretnego produktu.

Źródła

Dates, medjool — USDA FoodData Central, dane prezentowane przez FoodFactsUSA, 2018, FDC 168191
USDA National Nutrient Database, Basic Report 09087: Dates, deglet noor — U.S. Department of Agriculture, 2018, Basic Report 09087
Effect of Dates in Late Pregnancy on the Duration of Labor in Nulliparous Women — Journal of Family and Reproductive Health / PMC, 2017, PMCID: PMC5637148
Effects of date fruit on labor and delivery outcomes: a systematic review and meta-analysis — BMC Pregnancy and Childbirth / PubMed, 2020, PMID: 32290818; DOI: 10.1186/s12884-020-02915-x

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Czy ten poradnik był pomocny?

Ten poradnik nie ma jeszcze ocen. Bądź pierwszą osobą, która go oceni.